Trùng tang, hay còn gọi là trùng tang liên táng, là một trong những nỗi ám ảnh và lo sợ sâu sắc của nhiều gia đình, dòng họ Việt Nam khi có người thân qua đời. Hiện tượng này mô tả tình cảnh trong một thời gian ngắn, gia đình liên tiếp phải đón nhận tin buồn khi nhiều thành viên lần lượt ra đi. Đôi khi, sau khi tang lễ của cha vừa kết thúc, lại tiếp tục đến tang con, cháu, gây ra sự hoang mang tột độ và những nghi hoặc về số phận.
Bài viết này, dựa trên quan điểm sâu sắc của đạo Phật, sẽ giúp các bậc cha mẹ Việt hiểu rõ hơn về bản chất của trùng tang, bác bỏ những quan niệm sai lầm và cung cấp những phương pháp hóa giải hiệu quả, giúp gia đình tìm lại sự an ổn, đồng thời mang lại phúc lành cho người đã khuất.
Trùng Tang Và Trùng Tang Liên Táng Được Hiểu Như Thế Nào?
Trùng tang là một hiện tượng mà trong một gia đình, sau khi có một người thân vừa mất, trong một khoảng thời gian ngắn sau đó lại có thêm một hoặc nhiều người khác qua đời tiếp. Tình trạng này có thể diễn ra liên tục, khiến ba đến bốn người qua đời trong một chuỗi, tạo nên sự đau buồn và lo lắng tột độ.
Khái niệm “trùng tang liên táng” nhấn mạnh sự lặp lại của các tang lễ và việc chôn cất diễn ra liên tiếp. Chẳng hạn, một người mất trong vòng 49 ngày, sau đó trong cùng một năm lại có thêm người khác qua đời, và tiếp tục trong ba năm sau lại có thêm những cái chết khác trong dòng tộc.
Theo dân gian, hiện tượng này được cho là do “Thần trùng tang” hoặc “quỷ trùng” sai khiến hương linh của người đã mất về “bắt” con cháu. Tuy nhiên, quan niệm này hoàn toàn không đúng với giáo lý nhà Phật và cần được nhìn nhận một cách khoa học và nhân văn hơn.
Trùng tang là hiện tượng gia đình có người mất liên tục trong khoảng thời gian nhất định (ảnh minh họa)
Chuyện Thần Trùng Tang Đến Bắt Người Nhà Có Đúng Không?
Theo quan điểm của đạo Phật, không hề có “thần trùng” hay “quỷ trùng” nào về để bắt người nhà chúng ta. Cũng không có chuyện Diêm Vương hay quỷ sứ sai khiến hương linh của người đã mất dẫn dắt để bắt thêm những thành viên khác trong gia đình. Những nhận định này được Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh nhấn mạnh là hoàn toàn sai lầm và không có căn cứ.
Thực tế, mọi sự sinh tử trong cuộc đời chúng ta đều do nghiệp lực chi phối. Là phàm phu, việc chúng ta sinh ra làm con của ai, thuộc gia đình hay dòng tộc nào, hay địa vị xã hội ra sao, tất cả đều là do nghiệp duyên đã tạo. Tương tự, hoàn cảnh chúng ta ra đi—dù ở đâu, do bệnh tật hay bình an—cũng đều là kết quả của nghiệp mà chúng ta đã gieo trồng. Nhiều người thường lo lắng về những điềm báo không lành như [gặp cú mèo la điềm gì](http://mamayoshino.com/gap-cu-meo-la-diem-gi/) khi có những sự kiện bất thường, nhưng thực chất những sự kiện đó đều có căn nguyên từ nghiệp.
Trong kinh “Nghiệp Báo Sai Biệt”, Đức Phật đã dạy rõ: “Tất cả chúng sinh có liên quan với nghiệp, nương tựa nơi nghiệp, theo nghiệp của mình mà lưu chuyển. Do nhân duyên này nên có chia ra thượng, trung, hạ; sai khác nhau chẳng đồng. Hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo mạng sống ngắn ngủi, hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh được quả báo mạng sống dài lâu; hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo nhiều bệnh tật,… hoặc có chúng sinh thường làm mười nghiệp lành, được quả báo thù thắng hiện ra cảnh bên ngoài.” Điều này khẳng định rằng, số mệnh và mọi biến cố đều xuất phát từ nghiệp của mỗi cá nhân.
Trùng tang không phải do Diêm vương sai người mất dẫn về để bắt con cháu (ảnh minh họa)
Nguyên Nhân Dẫn Đến Trùng Tang Theo Quan Điểm Đạo Phật
Theo giáo lý đạo Phật, nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trùng tang không phải là do ma quỷ hay thần linh, mà là do chúng sinh “đồng nghiệp” – những người có cùng nghiệp quả – đến thời kỳ phải trả báo. Do từ kiếp trước, những người này đã cùng nhau tạo tác những nhân duyên tương đồng, nên ở kiếp này họ sinh về cùng một gia đình hay dòng tộc. Khi quả báo chín mùi, từng người trong dòng họ sẽ lần lượt phải chịu đựng những hậu quả tương ứng với nghiệp đã gieo.
Ví dụ, nếu kiếp trước những người trong gia đình đó cùng nhau gây ra các hành động sát hại chúng sinh, thì kiếp này, do nhiều nhân duyên, họ cùng nhau sinh ra và sống trong cùng một gia đình hoặc dòng tộc. Đến khi nghiệp báo đến, họ sẽ lần lượt phải đối mặt với cái chết. Điều này cũng giống như việc nhiều người cùng có chung một [đường chỉ tay chết sớm](http://mamayoshino.com/duong-chi-tay-chet-som/) trong quan niệm dân gian, nhưng dưới góc nhìn Phật giáo, tất cả đều quy về nghiệp.
Trong kinh Pháp Cú có kể một câu chuyện minh họa về nhân quả đồng nghiệp:
Có năm vị Tỳ Kheo trên đường đến thăm Đức Phật, ghé qua một bản làng để khất thực. Khi trời tối, các Thầy nghỉ trong một hang núi. Đến nửa đêm, một trận động đất lớn xảy ra làm tảng đá từ trên núi lăn xuống, bịt kín cửa hang. Dân làng tìm đủ mọi cách cứu giúp nhưng không thành. Đến ngày thứ bảy, một cơn địa chấn khác đã khiến hòn đá tự lăn đi, và năm vị Tỳ Kheo mới thoát ra được, mặt mày tái mét.
Khi gặp Đức Phật, năm Thầy thuật lại toàn bộ sự việc và được Ngài giải thích nhân duyên: Trong tiền kiếp, năm Thầy là năm chú bé chăn trâu. Họ cùng nhau đuổi bắt một con rắn mối. Khi con rắn chui vào hang, năm chú đã tìm đá bịt kín cửa hang lại. Một tuần sau, khi nhớ ra, họ mới chạy đến cạy đá ra. Con rắn mối lúc đó bò ra, run rẩy, gầy gò, tong teo. Thấy nó đáng thương, năm chú đã không giết và tha cho.
Đức Phật dạy rằng, do ác nghiệp đã gây ra trong kiếp trước mà kiếp này năm vị Thầy phải cùng chịu quả báo bị nhốt trong hang. Nếu khi xưa họ đã để con rắn mối chết, thì kiếp này, theo dòng nhân quả, cả năm vị Thầy cũng sẽ phải bỏ mạng. Câu chuyện này minh chứng rõ ràng giáo lý nhân quả: nếu cùng tạo tác một ác nghiệp, chúng ta sẽ cùng phải chịu quả báo khi đến thời điểm trả. Do đó, việc trong một gia đình lần lượt có người mất chính là dấu hiệu của nghiệp quả đồng nghiệp đang đến.
“Nhốt” Hương Linh Liệu Có “Trừ” Được Trùng Tang?
Việc “nhốt” hương linh không những không thể “trừ” được trùng tang mà còn là một quan niệm mê tín, sai lầm và đi ngược lại đạo lý làm con, làm cháu. Cha mẹ cả đời đã nuôi nấng, chăm sóc, và lo lắng cho con cháu, vậy mà khi họ vừa mất, vì sợ hãi những lời phán của thầy bói về “giờ trùng, ngày trùng,” chúng ta lại mời thầy về làm lễ để “nhốt” hương linh của cha mẹ.
Chúng ta cần hiểu rằng, khi sống cha mẹ yêu thương con cháu như thế nào thì khi chết, tình thương ấy vẫn còn nguyên vẹn, không hề mất đi. Do đó, hương linh của cha mẹ sẽ không bao giờ trở về để “bắt” con cháu.
Hành động sợ chết trùng mà “bắt” hương linh của ông bà, cha mẹ, làm lễ “nhốt” họ vào địa ngục là một việc làm phi đạo lý, thậm chí là bất hiếu. Trong Phật giáo, bất hiếu là một trong những tội nặng nhất, chắc chắn sẽ phải gặp quả báo. Thay vì tin vào những hủ tục lạc hậu, chúng ta nên dành thời gian tìm hiểu và thực hành những lời dạy đúng đắn của Đức Phật để hóa giải nỗi sợ hãi và mang lại bình an thực sự.
Cách Hóa Giải Hoàn Toàn Hiện Tượng Trùng Tang Để Gia Đình An Ổn
Để hóa giải hoàn toàn hiện tượng trùng tang và mang lại sự an ổn cho gia đình, đạo Phật chỉ rõ ba phương pháp chính dựa trên việc tu tập và tích lũy công đức:
1. Quy Y Tam Bảo, Giữ Gìn Giới Luật
Thứ nhất, điều căn bản và quan trọng nhất là mọi người nên quy y Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) và thọ trì năm giới của Phật. Đức Phật dạy rằng: một người quy y Tam Bảo và giữ gìn năm giới (không sát sinh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói dối, không say sưa, nghiện ngập) thì phúc báu của họ có thể tăng lên hàng ngàn lần. Dù phúc báu ban đầu chỉ nhỏ bé, nhưng nhờ quy y và giữ giới, công đức sẽ tăng trưởng vượt bậc, giúp chúng ta thoát khỏi nhiều tai nạn và khổ ách.
Trong Đại tạng kinh Việt Nam, kinh Tiểu Bộ – Tập 4, chương Một, phẩm Apannaka, bài kinh Chuyện Pháp Tối Thượng, Đức Phật đã khẳng định:
“Những ai quy y Phật
Sẽ không đi đọa xứ,
Từ bỏ thân làm người
Sẽ tràn đầy thiên giới.
Những ai quy y Pháp
Sẽ không đi đọa xứ,
Từ bỏ thân làm người
Sẽ tràn đầy thiên giới.
Những ai quy y Tăng
Sẽ không đi đọa xứ,
Từ bỏ thân làm người
Sẽ tràn đầy thiên giới
……..
Th